Znam wiele osób, które dużo czytają, słuchają podcastów, chodzą na warsztaty i wiedzą o sobie naprawdę dużo. Wiedzą, skąd wzięły się ich schematy. Wiedzą, co powinny zmienić. I stoją w miejscu.
🧠 Doktorat ze swojego problemu
To zjawisko widzę w swojej pracy bardzo często. Klienci przychodzą do mnie oczytani, przygotowani, potrafią precyzyjnie słowami opisać swój problem. Przeanalizowali go na wszystkie sposoby, przenicowali. Można by powiedzieć, że niemal się ze swoich problemów doktoryzują. A jednak nie ruszają do przodu.
Bo problem nie tkwi w braku wiedzy. Tkwi w tym, że cały czas operują na poziomie głowy. Nasza świadomość to czubek góry lodowej. Te schematy, które nam nie służą, leżą głębiej – pod wodą, w podświadomości. I żadna analiza tam nie dociera.
🔄 Kiedy słowa stają się ucieczką
Paradoks jest taki, że słowa mogą nie tylko nie pomagać – mogą wręcz wzmacniać opór. Czytam kolejną książkę, idę na kolejny warsztat. Robię coś, więc wydaje mi się, że pracuję nad sobą. Ale tak naprawdę nie puszczam kontroli. Słowa są mielone, są jałowe.
Do tego wiedza tworzy presję. Im więcej wiem, tym bardziej czuję, że muszę już coś zmienić. Ta presja budzi opór i frustrację.
Jest jeszcze nasz wewnętrzny krytyk. Ten głos, który mówi: nie możesz się zbłaźnić, musisz być mądry, jeszcze za mało wiesz. I ten krytyk bardzo dobrze rozumie słowa. Każde słowo oceni, skategoryzuje, skontroluje.
🚪 Symbol nie pyta o pozwolenie
Język podświadomości jest inny. Symbolem, metaforą, obrazem – rozmawiamy z podświadomością bezpośrednio. I to jest właśnie klucz.
Symbol nie pyta o pozwolenie. Po prostu się wyłania. Nie musi przejść przez wewnętrznego krytyka. Nie musi być oceniony, zatwierdzony przez nasze ego.
Trochę tak, jakbyśmy dostawali się do sezamu innymi drzwiami. Nie musimy tymi głównymi, przez które stoi strażnik. Robimy podkop i docieramy do tych najgłębszych warstw psychiki – do schematów, które naprawdę nami rządzą. I tam nie ma ściemy. Podświadomość zawsze mówi prawdę.
🎨 Arteterapia nie jest tylko dla artystów
Tutaj często pojawia się opór. Nie umiem rysować. Nie mam talentu. To nie dla mnie.
Chcę powiedzieć jasno: arteterapia absolutnie nie jest tylko dla ludzi artystycznych. W tym procesie nie chodzi o to, żeby coś było ładne. Nie tworzymy dzieła, które ma wygrać konkurs. Zapraszam ludzi do procesu twórczego, który ma moc uwalniającą i uzdrawiającą.
Wszyscy jesteśmy istotami twórczymi. System szkolny i nasze otoczenie często wmawia nam inaczej – że nie jesteśmy twórczy, że nie mamy talentu. Ale to nieprawda.
Metody mogą być bardzo różne. Rysunek intuicyjny, mandala, kolaż. Praca ze snami, aktywna wyobraźnia opisywana słowami – tak jak mówił o tym Jung. Dla kogoś z dużym oporem zaczynam od czegoś prostego – na przykład od wydzierania słów i obrazków z gazety. Zawsze dobieramy metodę do człowieka i do tego, na co jest gotowy.
🌱 Kiedy ona urosła
Pamiętam klientkę, która podczas sesji szukała rozwiązania swojego problemu. Odpowiedź nie przychodziła. Nic nie pojawiało się z zewnątrz.
Podczas pracy z metaforą, na zamkniętych oczach, coś się zdarzyło. Zamiast czekać na pomoc z zewnątrz – ona zaczęła rosnąć. W wyobrażeniu metaforycznym stała się Goliatem.
Dla niej to było jak uderzenie pioruna. “Co tu się w ogóle wydarzyło?” – tak to opisywała.
Na poziomie racjonalnym wszyscy wiemy, że rozwiązanie trzeba zacząć od siebie, nie od innych. Ale ona do tego nie doszła słowami. Jej podświadomość sama stworzyła ten obraz. I właśnie dlatego zadziałał.
Potem zauważyłam u niej zmiany w ciele. Inaczej siedziała. Inaczej się ruszała. W stopniowy, niby delikatny sposób – ale bardzo głęboki i łagodny.
🔗 Samo wyrażanie to za mało
Jest jedna rzecz, o której muszę powiedzieć wprost. Sam proces twórczy — rysowanie, malowanie, wyrażanie emocji — to za mało.
Jeżeli zatrzymamy się tylko na wyrażeniu, możemy wpaść w podświadomą pętlę emocji. Wkręcić się w to, co wyraziliśmy. Tkwić w tym zbyt długo.
Ważne jest, żeby to, co wypłynęło z podświadomości, potem połączyć z tym świadomym. Przyjrzeć się temu. Nadać symbolom znaczenie. Zintegrować. Dopiero wtedy zajdzie realna zmiana.
To trochę tak jak z mandalą, z którą sama pracowałam. Miałam epizod depresyjny i w naturalny sposób sięgnęłam po mandale. Rysowałam je i interpretowałam to, co widziałam. Było mi to potrzebne — pozwalało wyrazić emocje i zrozumieć siebie. Mandala stała się dla mnie formą odzwierciedlenia tego, co się ze mną dzieje. Takim bezpiecznym towarzyszem w trudnym czasie.
💙 Na koniec
Podświadomość nie zrobi ci krzywdy. To, co może wypłynąć podczas takiej pracy, nie zaskoczy cię ani nie przejmie nad tobą kontroli. Podświadomość zawsze cię chroni — pozwala ci dotrzeć do schematów dopiero wtedy, gdy jesteś na to gotowy.
Zmiana widoczna jest po małych rzeczach. Inaczej reagujesz na czyjś komentarz. Granica wychodzi z ciebie niechcący. Ciało reaguje inaczej.
Jeżeli od dawna stoisz w miejscu — może warto zapytać, czy naprawdę rozmawiasz z tą częścią siebie, do której słowa nie docierają.
A Ty co o tym myślisz?
