Awans na stanowisko lidera lub rozpoczęcie własnej działalności to moment przełomowy w życiu zawodowym. Jednak dla wielu młodych liderów największym wyzwaniem nie jest nauka nowych kompetencji, a zmiana mentalna, która musi się dokonać. Psychologowie i eksperci zgodnie twierdzą, że bez tego przejście od roli pracownika do roli osoby odpowiedzialnej za innych będzie trudne, a czasem niemożliwe.
Nowa rola, nowa perspektywa
Największa zmiana dotyczy perspektywy myślenia. Jako pracownik koncentrujesz się na realizacji swoich zadań. Jako lider odpowiadasz za wyniki zespołu i jego rozwój. To wymaga porzucenia potrzeby kontrolowania wszystkiego osobiście.
Badania Gallupa pokazują, że mikrozarządzanie jest jednym z najczęstszych błędów młodych liderów. Zamiast delegować zadania, wolą sami je wykonywać, ponieważ mają przekonanie, że zrobią to lepiej. Rozwiązaniem jest nauka zaufania i budowanie kompetencji zespołu. Lider nie musi znać odpowiedzi na wszystkie pytania. Jego rolą jest tworzenie warunków, w których zespół znajdzie rozwiązania.
Na początku jest to trudne, aby oddać kontrolę i zaufać innym, bo jeśli wcześniej byliśmy pracownikiem, to musimy zmienić nasz sposób patrzenia na wiele spraw. Ja też tak miałam i ta zmiana nie przyszła od razu, musiałam nauczyć się inaczej myśleć i pozwolić innym na popełnianie ich błędów. Nadal się tego uczę, bo to jest proces, który trwa. Jest to jednak umiejętność dostępna dla większości z nas, więc warto nauczyć się większej uważności na zachodzące zmiany i pozwolić sobie na nie.
Pokonanie mentalnych barier
Wielu młodych liderów zmaga się z tzw. syndromem oszusta. Czują, że nie zasługują na awans lub że zaraz zostaną zdemaskowani jako niekompetentni. Badania dr Valerie Young wskazują, że syndrom ten dotyka 70% profesjonalistów w momentach przełomowych. Praca z mentorem lub coachem może pomóc właściwie spojrzeć na swoje kompetencje i sukcesy. Kluczowe jest zrozumienie, że lider nie jest osobą idealną, a osobą, która się rozwija i rozwija innych. Warto pozwolić sobie na popełnianie błędów i wyciąganiu z nich stosownych lekcji. To, że będziemy je popełniać jest nieuniknione i warto sobie uświadomić to już na samym początku drogi zawodowej.
Równie trudne bywa przełamanie potrzeby bycia lubianym. Nowi liderzy często unikają trudnych decyzji z obawy przed krytyką. Tymczasem, jak podkreślają badania z zakresu przywództwa, zespoły najbardziej cenią konsekwencję i autentyczność. Rolą lidera jest bycie sprawiedliwym, a nie lubianym przez wszystkich. Natomiast awans z pracownika na lidera zmienia nasze funkcjonowanie w grupie i nie wszyscy będą akceptować nasz styl zarządzania czy nas, jako ludzi, nasze wartości, dlatego ta nasza autentyczność i konsekwencja w naszym działaniu jest niezbędna.
Od „ja” do „my” – myślenie systemowe
Zmiana mentalna w świecie lidera polega na przejściu od myślenia o sobie jako jednostce do myślenia o zespole jako całości. To oznacza, że sukcesy i porażki zespołu stają się Twoimi sukcesami i porażkami. Słuchanie, angażowanie i budowanie relacji to umiejętności, które musisz opanować. Daniel Goleman, autor koncepcji inteligencji emocjonalnej, dowodzi, że liderzy o wysokim poziomie tej kompetencji osiągają znacznie lepsze wyniki niż ci, którzy jej nie rozwijają.
Akceptacja roli i uczenie się przywództwa
Przejście do roli lidera wymaga zaakceptowania nowej tożsamości zawodowej. Przestajesz być jedynie wykonawcą, a stajesz się osobą, która wytycza kierunek. To proces, który wymaga czasu, ale też gotowości do pracy nad sobą. Coaching i rozwój kompetencji przywódczych pomagają zrozumieć, że lider nie musi być perfekcyjny, ale musi być gotowy na rozwój i trudne decyzje. Bycia liderem można się nauczyć.
Podsumowanie – lider to stan umysłu
Zmiana mentalna jest nieunikniona, jeśli chcesz skutecznie wejść w rolę lidera. Polega na przestawieniu się z myślenia operacyjnego na strategiczne, na budowaniu relacji i umiejętności słuchania. To proces, który wymaga odwagi, świadomości siebie i gotowości do nauki. Pamiętaj – nie awansowałeś przypadkiem. Ktoś dostrzegł Twój potencjał. Teraz czas, abyś Ty sam go odkrył i wprowadził w życie.
Warto jednak przyspieszyć ten proces i znaleźć swojego mentora lub coacha, który pozwoli nam uświadomić sobie swój potencjał i podzieli się z nami swoim własnym doświadczeniem. Można również słuchać inspirujących podcastów, czytać książki branżowe i poszerzać swoje umiejętności. Najważniejsze – trzeba podjąć decyzję, że zmiany nastąpią i otworzyć się na nie, po to, aby wzrastać i uczyć się nowych ról.
